Standardy ochrony małoletnich

Zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. poz. 1606), podczas warsztatów i zajęć dla dzieci organizowanych przez MAZGRY – arteterapia zostały przyjęte i obowiązują: polityka oraz procedury ochrony małoletnich przed krzywdzeniem.

Wszyscy odwiedzający, rodzice/opiekunowie prawni dzieci mają dostęp do obowiązujących Standardów ochrony małoletnich oraz są angażowani w działania na rzecz ochrony małoletnich.

Standardy Ochrony Małoletnich udostępniane są w dwóch wersjach: wersji zupełnej oraz wersji skróconej, wizualnej, dla dzieci.

Podczas zajęć w ogólnodostępnym miejscu każdorazowo udostępnione będą także informacje na temat możliwości uzyskania pomocy oraz numery bezpłatnych telefonów zaufania dla dzieci i młodzieży.

Podczas zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia małoletni będą informowani, do kogo mogą się zgłosić z prośbą o pomoc lub radę w przypadku krzywdzenia.

POLITYKA OCHRONY MAŁOLETNICH PODCZAS ZAJĘĆ ORGANIZOWANYCH PRZEZ MAZGRY – ARTETERAPIA

Preambuła

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych podczas prowadzenia zajęć dla dzieci i z udziałem dzieci organizowanych przez MAZGRY – arteterapia jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie.

Osoba prowadząca zajęcia oraz każda inna osoba pracująca podczas zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia traktuje dziecko z szacunkiem oraz uwzględnia jego potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. MAZGRY – arteterapia realizując te cele, działa w ramach obowiązującego prawa oraz swoich kompetencji.

Podstawy prawne Polityki ochrony małoletnich

U. 2023 poz. 1606 USTAWA z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1606).
Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. 1997.78.483) – zapisy regulują ochronę Dziecka przed przemocą, wyzyskiem i demoralizacją.
KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. z dnia 23 grudnia 1991 r.).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskiej Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”( Dz.U. 2023 poz. 1870).
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493)
Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2015.583, t.j.) – zapisy regulujące relację pomiędzy rodzicami a dzieckiem oraz rodzicami i placówką oświatową, a także władzę rodzicielską, kontakty rodzica z dzieckiem i reprezentację dziecka
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. 1997.88.553 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego – akty prawne regulujące m.in. interwencję w przypadku popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka.

Rozdział I

Objaśnienie terminów

Prowadzący/współprowadzący – osoba prowadząca zajęcia oraz współpracująca podczas zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia.
Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny. W myśl niniejszego dokumentu opiekunem jest również rodzic zastępczy.
Zgoda rodzica dziecka oznacza zgodę co najmniej jednego z rodziców dziecka. Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.
Przez krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym prowadzącego/współprowadzącego zajęcia, lub zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.
Krzywdzeniem jest:
1) Przemoc – zachodzi, gdy jakaś osoba odnosi się do drugiej w sposób niezgodny z wymaganiami relacji, która je łączy.
2) Przemoc fizyczna – jest to celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne.
3) Przemoc emocjonalna – to powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wciąganie dziecka w konflikt dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi i miłości, stawianie dziecku wymagań i oczekiwań, którym nie jest ono w stanie sprostać. Jej celem jest naruszenie godności osobistej.
4) Wykorzystywanie seksualne – to każde zachowanie, które prowadzi do seksualnego zaspokojenia kosztem dziecka. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem) oraz zachowania bez kontaktu fizycznego (np. pokazywanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm). Przemoc ta może być jednorazowym incydentem lub powtarzać się przez dłuższy czas.
5) Zaniedbywanie – to niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka przez rodzica lub opiekuna prawnego, zapewnienie mu odpowiedniego pożywienia, ubrań, schronienia, opieki medycznej, bezpieczeństwa.

7. Wyróżnia się następujące formy krzywdzenia:
• przemoc fizyczna – przemoc, w wyniku której małoletni doznaje faktycznej fizycznej krzywdy lub
jest nią potencjalnie zagrożony. Krzywda ta następuje w wyniku działania bądź zaniechania
działania ze strony rodzica lub innej osoby odpowiedzialnej za małoletniego, lub ze strony osoby,
której małoletni ufa, bądź która ma nad nim władzę. Przemoc fizyczna wobec małoletniego może
być czynnością powtarzalną lub jednorazową;
• przemoc psychiczna – to przewlekła, nie fizyczna, szkodliwa interakcja pomiędzy małoletnim
a opiekunem, obejmująca zarówno działania jak i zaniechania. Zaliczamy do niej m.in.:
niedostępność emocjonalną, zaniedbywanie emocjonalne, relację z małoletnim opartą na
wrogości, obwinianiu, oczernianiu, odrzucaniu, nieodpowiednie rozwojowo lub niekonsekwentne
interakcje z małoletnim, niedostrzeganie lub nieuznawanie indywidualności małoletniego i granic psychicznych pomiędzy rodzicem a małoletnim;
• wykorzystywanie seksualne – włączanie małoletniego w aktywność seksualną, której nie jest on w stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody i/lub na którą nie jest dojrzałe
rozwojowo i nie może zgodzić się w ważny prawnie sposób i/lub która jest niezgodna z normami
prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa. Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywność wystąpi między małoletnim a dorosłym lub małoletnim a innym
małoletnim, jeśli te osoby ze względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki,
zależności, władzy;
• zaniedbywanie małoletniego – chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie jego podstawowych potrzeb fizycznych i psychicznych i/lub nierespektowanie jego podstawowych praw, powodujące
zaburzenia jego zdrowia i/lub trudności w rozwoju. Do zaniedbywania dochodzi w relacji
małoletniego z osobą, która jest zobowiązana do opieki, wychowania, troski i ochrony dziecka.

8. Osobą odpowiedzialną za Politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem są właściciele MAZGRY – arteterapia.

9. Dane osobowe dziecka to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.

Rozdział II

Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci

Prowadzący/współprowadzący zajęcia posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.
W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka prowadzący/współprowadzący zajęcia podejmują rozmowę z rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywując ich do szukania dla siebie pomocy.
Prowadzący/współprowadzący zajęcia monitorują sytuację i dobrostan dziecka.
Prowadzący/współprowadzący zajęcia znają i stosują zasady bezpiecznych relacji dorosły–dziecko ustalone do realizowania podczas zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia. Zasady stanowią Załącznik nr 1 do niniejszej Polityki.
Rekrutacja osób prowadzących/współprowadzących zajęcia odbywa się zgodnie z zasadami bezpiecznej rekrutacji. Zasady stanowią Załącznik nr 2 do niniejszej Polityki.

Rozdział III

Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka

W przypadku podjęcia przez prowadzącego/współprowadzącego zajęcia podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone, ma on obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji właścicielowi MAZGRY – arteterapia w formie pisemnej lub mailowej.
Interwencja prowadzona jest przez właściciela MAZGRY – arteterapia, który może wyznaczyć na stałe do tego zadania inną osobę. W przypadku wyznaczenia takiej osoby jej dane (imię, nazwisko, email, telefon) zostaną podane do wiadomości prowadzącego/współprowadzącego zajęcia, dzieci i opiekunów.
Jeżeli zgłoszono krzywdzenie ze strony osoby wyznaczonej do prowadzenia interwencji, wówczas interwencja prowadzona jest przez właściciela MAZGRY – arteterapia.
Jeżeli zgłoszono krzywdzenie ze strony właściciela MAZGRY – arteterapia, a nie została wyznaczona osoba do prowadzenia interwencji, wówczas działania opisane w niniejszym rozdziale podejmuje osoba, która dostrzegła krzywdzenie lub do której zgłoszono podejrzenie krzywdzenia.
Właściciel MAZGRY – arteterapia informuje opiekunów o obowiązku zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiedniej instytucji (prokuratura/policja, sąd rodzinno-opiekuńczy lub najbliższy ośrodek pomocy społecznej).
Po poinformowaniu opiekunów zgodnie z punktem poprzedzającym, właściciel MAZGRY – arteterapia składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, ośrodka pomocy społecznej.
Dalszy tok postępowania leży w kompetencjach instytucji wskazanych w punkcie poprzedzającym.
Z przebiegu każdej interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 3 do niniejszej Polityki. Kartę załącza się do rejestru interwencji prowadzonego przez MAZGRY – arteterapia.
Plan pomocy dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące:
1) podjęcia przez MAZGRY – arteterapia działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej placówki;
2) wsparcia, jakie MAZGRY – arteterapia zaoferuje dziecku;
3) skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba.
Prowadzący/współprowadzący zajęcia oraz wszystkie osoby współpracujące przy realizacji zajęć, które w związku z wykonywaniem zadań dla MAZGRY – arteterapia podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

Rozdział IV

Zasady ochrony wizerunku dziecka

MAZGRY – arteterapia zapewnia najwyższe standardy ochrony danych osobowych dzieci zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
MAZGRY – arteterapia uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.
Prowadzącemu/współprowadzącemu zajęcia nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu dziecka) podczas trwania zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia bez pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka.
W celu uzyskania zgody, o której mowa powyżej, prowadzący/współprowadzący zajęcia może skontaktować się z opiekunem dziecka i ustalić procedurę uzyskania zgody. Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych do opiekuna dziecka – bez wiedzy i zgody tego opiekuna.
Upublicznienie przez prowadzącego/współprowadzącego zajęcia wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka. Dobrą praktyką jest również pozyskiwanie zgód samych dzieci.
Pisemna zgoda, o której mowa punkcie poprzedzającym, powinna zawierać informację, gdzie będzie umieszczony zarejestrowany wizerunek i w jakim kontekście będzie wykorzystywany.

Rozdział V

Monitoring stosowania Polityki

Osobą odpowiedzialną za Politykę ochrony małoletnich realizowaną podczas zajęć MAZGRY – arteterapia jest właściciel MAZGRY – arteterapia.
Właściciel MAZGRY – arteterapia jest odpowiedzialny za monitorowanie realizacji Polityki, za reagowanie na sygnały naruszenia Polityki i prowadzenie rejestru zgłoszeń, wprowadzanie niezbędnych zmian w Polityce i ogłaszanie brzmienia Polityki prowadzącemu/współprowadzącemu zajęcia, dzieciom i ich opiekunom.

Rozdział VI

Przepisy końcowe

Polityka wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.
Ogłoszenie następuje poprzez zamieszczenie dokumentu na stronie internetowej MAZGRY – arteterapia.

ZAŁĄCZNIK NR 1

Zasady bezpiecznych relacji personel – dziecko

Przestrzeganie tych zasad dotyczy wszystkich osób prowadzących/współprowadzących zajęcia organizowane przez MAZGRY – arteterapia oraz stażystów, praktykantów i wolontariuszy.
Prowadzący/współprowadzący zajęcia starają się zadbać o komfort psychiczny dziecka.
Informacje o dziecku podawane są jedynie osobom upoważnionym.
W obszarach kontaktu fizycznego poza spontanicznym przytuleniem się dziecka do dorosłego, dotykiem w trakcie zabaw grupowych oraz w sytuacji ratowania życia czy zdrowia, kontakt fizyczny z dzieckiem nie jest uzasadniony.
Niedopuszczalne jest:
1) dotykanie dziecka bez niezbędnej konieczności wynikającej z zajęć.
2) stosowanie skracania dystansu, nieuzasadnionego dotyku, przemocy fizycznej
3) erotyzacja relacji czy podejmowanie czynności seksualnych.
Zakładamy, że dzieci niesamodzielne w zakresie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych przebywają podczas zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia pod opieką rodziców lub opiekunów prawnych.
W sytuacjach wyjątkowych udzielanie pomocy w tym zakresie może odbywać się wyłącznie w towarzystwie osoby trzeciej, z zadbaniem o granice dziecka i jego potrzeby intymności.
Podczas rozmowy z dzieckiem nie stosuje się komunikatów złośliwych, wulgarnych, agresywnych itp.
Komunikacja z dzieckiem nie może wzbudzać w nim poczucia winy, zagrożenia, obniżać poczucie własnej wartości, upokarzać, naruszać granice dziecka.
Podczas dyscyplinowania dziecka rozumianego jako stawianie granic, motywowanie do wykonywania zadań czy zmiany zachowania niepożądanego niedopuszczalne jest:
1) upokarzanie, poniżanie,
2) fizyczne zachowanie agresywne, w tym izolowanie, uniemożliwianie realizacji potrzeb fizjologicznych,
3) wykorzystywanie przewagi psychicznej (wzbudzanie poczucie winy, krzyk, stosowanie gróźb).
Podczas zajęć grupowych należy zadbać o zwracanie uwagi na wszystkie dzieci w równym stopniu, równe traktowanie w zakresie przywilejów, dawania zadań lub zwalniania z nich.
Kontaktowanie się z dziećmi – klientami MAZGRY – arteterapia – za pomocą telefonu, poczty elektronicznej czy w sposób bezpośredni poza zajęciami jest możliwe tylko i wyłącznie po ustaleniach z rodzicami dziecka oraz w stanie wyższej konieczności.
Kontakty te powinny być udokumentowane odpowiednią notatką.
Niedopuszczalne jest utrzymywanie kontaktów z dziećmi – klientami MAZGRY – arteterapia – w celu zaspokajania przez dorosłego własnych potrzeb społecznych lub emocjonalnych.

ZAŁĄCZNIK NR 2

Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu

Aby w jak największym stopniu zniwelować zagrożenia krzywdzeniem dzieci podczas zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia rekrutacja osób ubiegających się o prowadzenie zajęć lub podjęcie współpracy odbywać się będzie według ustalonych zasad, które obejmą ocenę przygotowania kandydatów do współpracy (dokumenty potwierdzające posiadane wykształcenie, kwalifikacje zawodowe, przebieg dotychczasowego zatrudnienia kandydata).
W celu uzyskania dodatkowych informacji o kandydacie MAZGRY – arteterapia może wystąpić do niego o przedstawienie referencji z poprzednich realizacji lub wskazanie kontaktu w celu pozyskania referencji. Nieprzedłożenie ww. dokumentu nie może wywoływać negatywnych konsekwencji dla kandydata.
Uzyskanie informacji, czy dane kandydata do współpracy/wolontariusza są zamieszczone w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym.
Uzyskanie od kandydata zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.
Jeżeli osoba posiada obywatelstwo inne niż polskie wówczas powinna przedłożyć informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa, uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, bądź informację z rejestru karnego.
Jeżeli prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja o niekaralności nie przewiduje wydawania takiej informacji lub nie prowadzi rejestru karnego, wówczas kandydat składa pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie był prawomocnie skazany w tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec niego innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuścił się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy, stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi.
Pod oświadczeniami składanymi pod rygorem odpowiedzialności karnej składa się oświadczenie o następującej treści: Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oświadczenie to zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Osoba przyjęta na stanowisko związane z pracą z dziećmi musi bezwzględnie podpisać następujące oświadczenia:
1) oświadczenie o zapoznaniu się z Polityką ochrony dzieci i zobowiązaniu do jej przestrzegania – Załącznik nr 4;
2) oświadczenie o zapoznaniu się z Zasadami bezpiecznych relacji i zobowiązaniu do ich przestrzegania– Załącznik nr 5;
Oświadczenia zostają włączone do akt osobowych członka personelu, a w przypadku ich braku dołączone do umowy cywilnoprawnej.
Brak zgody na podpisanie któregokolwiek dokumentu wymienionego w ust. 5 uniemożliwia nawiązanie z tą osobą jakiegokolwiek stosunku prawnego (zawarcie umowy o pracę/współpracy).

ZAŁĄCZNIK NR 3

KARTA PRZEBIEGU INTERWENCJI

Imię i nazwisko dziecka: …………………………………………………………………………………………………………

Przyczyna interwencji: ……………………………………………………………………………………………………………

Osoba zawiadamiająca (imię i nazwisko): ……………………………………………………………………………….

Data	Opis podjętych działań
	Spotkanie z rodzicami
	Forma podjętych działań: – zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa – wniosek do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację dziecka/rodziny – powiadomienie Policji – pomoc psychologiczno – pedagogiczna w formie: ………………………………………………………………………………………………………………………….. – inny rodzaj interwencji, jaki………………………………………………………………………………
	Plan pomocy dziecku
	Działania MAZGRY – arteterapia
	Działania rodziców
	Wynik interwencji (jeśli znany)

ZAŁĄCZNIK NR 4

Oświadczenie o zapoznaniu się i zobowiązanie do przestrzegania „Standardów ochrony małoletnich” podczas zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia

Ja, niżej podpisany/a ……..………………………………………………………… (imię i nazwisko) oświadczam, że zapoznałem/łam się ze „Standardami ochrony małoletnich” obowiązującymi podczas prowadzenia zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia i zobowiązuję się do ich przestrzegania.

……………………………………………………………

(podpis składającego oświadczenie)

ZAŁĄCZNIK NR 5

Oświadczenie o zapoznaniu się z „Zasadami bezpiecznych relacji” i zobowiązaniu do ich przestrzegania

Ja, niżej podpisany/a ……..………………………………………………………… (imię i nazwisko) oświadczam, że zapoznałem/łam się z „Zasadami bezpiecznych relacji” obowiązującymi podczas prowadzenia zajęć organizowanych przez MAZGRY – arteterapia i zobowiązuję się do ich przestrzegania.

……………………………………………………………

(podpis składającego oświadczenie)